نيروها و امكانات خود را عليه دشمن بسيج نمايد و در برابر دشمن ، تدابير و طرح‌هاى لازم را اتّخاذ كند . لازمهء اين امر ، آشنايى با علوم نظامى و داشتن تجربيات جنگى است . تجربه : به گفتهء معصوم عليه السلام « التّجربة فوق العلم » تجربه فوق دانش است . چون نقاط قوت و ضعف يك عمل و كارآيى يك دانش در عمل به اثبات مىرسد . فرمانده كارآزموده و برخوردار از تجربه ، يقيناً تأثير به‌سزايى در پيشبرد نبرد خواهد داشت ، او قادر خواهد بود با تكيه به تجربيات خويش ، گره‌هاى كورى را كه علم و دانش قادر به گشودن آن نيست ، باز كند . و در ميدان نبرد دچار خدعه و فريب نگردد . شايد به همين جهت و به خاطر كاردانى مالك اشتر بود كه امير مؤمنان همه مأموريت‌هاى مشكل را به وى واگذار مىكرد و وى را در مقابل فرماندهان كارآزموده و كاردان دشمن قرار مىداد . « 1 » انعطاف‌پذيرى : از نقاط قوّت و ضعف فرماندهان دشمن « انعطاف‌پذيرى » يا « انعطاف‌ناپذيرى » آنها است . با فرماندهى كه « انعطاف‌پذير » است . مىتوان مذاكره كرد . و با وعده و وعيد در روحيهء جنگىاش تزلزل ايجاد كرد و او را تسليم و يا از جنگ منصرف نمود . بر خلاف فرمانده « انعطاف‌ناپذير » كه سرسختانه و مغرور مقاومت مىكند و حاضر به شنيدن هيچ سخن حقّى نيست . رسول خدا صلى الله عليه و آله با شناختى كه از « روحيهء انعطاف‌پذيرى « مالك بن عوف » ، آتش افروز جنگ « حنين » و « طايف » ، داشت ، به وى كه در دژ طائف به‌سر مىبرد و با ثقيف همكارى مىنمود ، چنين پيام فرستاد : اگر ( مالك ) اسلام بياورد ، و به ما بپيوندد ، من كسان او را ( كه در حنين به اسارت درآمده بودند ) آزاد مىسازم و يكصد شتر

--> ( 1 ) - ر . ك . نهج‌البلاغه ، نامهء 13 .